Bookcrossing: Όταν τα βιβλία ταξιδεύουν

Η πρώτη ερώτηση που έρχεται στο μυαλό είναι «μα καλά τι είναι το bookcrossing;». Αν επιχειρούσαμε να δώσουμε έναν ορισμό, θα λέγαμε πως είναι η «απελευθέρωση βιβλίων». Όμως αυτές οι δύο λέξεις δεν είναι ικανές για να περιγράψουν τον κόσμο του bookcrossing. Το όλο εγχείρημα στηρίζεται στην ιδέα πως τα βιβλία πρέπει να ταξιδεύουν. Με το σκεπτικό ότι είναι κρίμα να μένουν στα ράφια της βιβλιοθήκης και να σκονίζονται ή να εξυπηρετούν διακοσμητικούς σκοπούς, τα βιβλία μας μπορούν να κυκλοφορήσουν ελεύθερα κατά μήκος του πλανήτη και να διαβαστούν από όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους.


Έτσι, τα βιβλία αφήνονται σε κάποιο δημόσιο χώρο με στόχο να τα βρει ο επόμενος αναγνώστης και αυτός με τη σειρά του να τα αφήσει για τον επόμενο. Πρωτότυπο και κυρίως μια λύση άκρως συμφέρουσα, ειδικά για τους βιβλιόφιλους που εν έτει 2010 και εν μέσω κρίσης πολλές φορές αναγκάζονται να αφήσουν κατά μέρος το αγαπημένο τους hobby. Φυσικά όλο αυτό το «παιχνίδι» δεν γίνεται ανοργάνωτα. Μέσω της επίσημης ιστοσελίδας του  bookcrossing (www.bookcrossing.com), o καθένας μπορεί να γίνει μέλος – εύκολα και δωρεάν – να καταχωρεί όποιο βιβλίο επιθυμεί να «απελευθερώσει» και στη συνέχεια να πληροφορείται για την τύχη του. Και πως γίνεται αυτό; Το κάθε βιβλίο, κατά την καταχώρηση του, λαμβάνει έναν μοναδικό κωδικό  (αριθμός BCID).  Έτσι, με τη χρήση αυτού του αριθμού,  όποιος βρει το βιβλίο κάπου εκεί έξω, μπορεί απλά να μπει στη σελίδα και να το δηλώσει αλλά και να μάθει ποιος το απελευθέρωσε, ή  να δει πού αλλού έχει ταξιδέψει. Στη συνέχεια μπορεί κι αυτός με τη σειρά του, και αφού το διαβάσει, να το αφήσει να συνεχίσει το ταξίδι του.

Μάλιστα, πέραν του οργανωτικού μέρους, στο site του bookcrossing, το κάθε μέλος μπορεί να έχει μια συνολική εικόνα των βιβλίων που έχει απελευθερώσει, να παρακολουθήσει το ηλεκτρονικό ημερολόγιο ενός βιβλίου που τον ενδιαφέρει – με γνώμες, σχόλια και εντυπώσεις από άλλους αναγνώστες του – να ειδοποιηθεί για κάποιο βιβλίο που απελευθερώθηκε στη γειτονιά του και φυσικά να γνωρίσει και άλλους bookcrossers, μιας και στην ιστοσελίδα υπάρχει φόρουμ για κάθε χώρα!

Εκτός όμως από τις διαδικτυακές συναντήσεις, οι bookcrossers στη χώρα μας έχουν πολλές και ενεργές κοινότητες, με της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης να κρατούν τα ηνία. Μέσα από τα μηνιαία meet-ups που διοργανώνονται, οι «βιβλίο- απελευθερωτές» έχουν την ευκαιρία να συναντηθούν, να συζητήσουν (για βιβλία και όχι μόνο!), να οργανώσουν δράσεις, να συμμετέχουν σε παιχνίδια, να ανταλλάξουν απόψεις, να δημιουργήσουν. Άλλωστε ένα από τα «ατού» αυτής της μεγάλης παρέας, είναι ακριβώς αυτό. Ότι είναι μια μεγάλη παρέα! Στις συναντήσεις αλλά και στα ετήσια συνέδρια – όπου υπάρχει συμμετοχή μελών από όλη την Ελλάδα – η φιλική ατμόσφαιρα και το παρεείστικο κλίμα είναι αυτά που δίνουν ρυθμό, μιας και πρόκειται για μια καθ’ όλα ομαδική δραστηριότητα.

Μάλιστα, για τους επιφυλακτικούς, το bookcrossing έχει απαντήσεις. Δεν είναι απαραίτητο όλα τα βιβλία να «αφήνονται» σε κάποιο δρόμο, μπορούν να ταξιδεύουν από χέρι σε χέρι, από bookcrosser σε bookcrosser! Άλλωστε στόχος είναι πάντοτε να διαβαστούν από όσο το δυνατόν περισσότερους αναγνώστες. Αν και στη χώρα μας τα ποσοστά βιβλίων που «πιάνονται» δεν είναι υψηλά, δεν υπάρχει λόγος να πτοούμαστε, καθώς αποδεδειγμένα πολλά από τα βιβλία «πιάνονται» μεν αλλά δε δηλώνονται  – ελλείψει εξοικείωσης των Ελλήνων με το διαδίκτυο, συγκριτικά πάντα με άλλες χώρες.

Έτσι, βιβλία που μας ταξίδεψαν κι άλλα που απλώς «πιάνουν χώρο» στη βιβλιοθήκη μας, μπορούν τώρα πια να αφεθούν ελεύθερα προς αναζήτηση και άλλων αναγνωστών. Αλλά και εμείς μπορούμε να βρούμε βιβλία που πάντοτε θέλαμε να διαβάσουμε αλλά δεν κατορθώσαμε να αγοράσουμε ποτέ. Περιπέτεια, βιβλίο και ανιδιοτέλεια εμπλέκονται περίφημα και μας δίνουν έναν ακόμα ορισμό του bookcrossing.

Ιnteresting

• Το bookcrossing έγινε πραγματικότητα το Μάρτιο του 2001, όταν ο Ron Hornbaker και η γυναίκα του Kaori σχεδίασαν την ιστοσελίδα και έδωσαν υπόσταση στο ταξίδι των βιβλίων.
• Το Μάιο του 2005, το bookcrossing κέρδισε δύο βραβεία «People Voice» – στις κατηγορίες: best community website and best social/networking website.
• Στη τελευταία καταμέτρηση, υπήρχαν πάνω από 810.000 BookCrossers, σε πάνω από 170 χώρες της γης, οι οποίοι έχουν καταχωρήσει περισσότερα από 5.800.000 βιβλία.
• H ιστοσελίδα είναι μόνο στα αγγλικά. Όμως υπάρχουν φόρουμ σε πολλές διαφορετικές γλώσσες και φυσικά και στα ελληνικά.
• Στην κατηγορία  “Go Hunting” μπορείς να δεις ποια βιβλία έχουν απελευθερωθεί ώστε να κάνεις το δικό σου κυνήγι θησαυρού!
• Οι bookcrossers ανά τον κόσμο, έχουν εμπλουτίσει το bookcrossing, με πολλά παιχνίδια (όπως τα bookrings ή τα bookrays). Αυτά αν και δεν υπήρχαν στην αρχική ιδέα, πλέον συγκεντρώνουν μεγάλη συμμετοχή από τα μέλη.

«Αν αύριο εξαφανιζόταν το Διαδίκτυο, σε τι θα αφιερώνατε το χρόνο που τώρα αφιερώνετε σε αυτό;»

Μέρες τώρα ήθελα να γράψω για αυτό το θέμα. Πριν από μερικές μέρες, λοιπόν, παρευρέθηκα στο 5ο Συνέδριο Bookcrossing. Δεν είχα ιδεά τι σημαίνει bookcrossing, δεν είχα ιδέα πως λειτουργεί (εντάξει εκτός από κάτι λίγα που είχα διαβάσει στο Internet) και κυρίως δεν είχα ιδέα τι να περιμένω. Ωστόσο πήγα και πέρασα πολύ ωραία. Και κυρίως γνώρισα το  «bookcrossing» και οφείλω να ομολογήσω πως εντυπωσιάστηκα. Από τη φιλοσοφία της όλης κίνησης, από τα παιδιά και το κλίμα μεταξύ τους, από την πολύ ωραία ατμόσφαιρα. Τελικά γίνονται δράσεις, αρκεί να τις ανακαλύψουμε! Πέρα από όλα αυτά όμως, ιδιαίτερα εκτίμησα τον παραγωγικό διάλογο καθ’όλη τη διάρκεια του Συνεδρίου. Τη 2η μέρα, το πρόγραμμα περιελάμβανε μια συζήτηση με θέμα «Βιβλίο και Internet» – θέμα άμεσα σχετιζόμενο με τα ενδιαφέροντα μου. Σε αυτή παρευρέθηκαν φυσικά οι σύνεδροι αλλά και 4 συγγραφείς (Άρης Δημοκίδης, Αλέκος Παπαδόπουλος, Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Σοφία Νικολαϊδου)  που κατέθεσαν τη γνώμη τους πάνω στο ζήτημα. Και ναι ακούστηκαν πολλές και ενδιαφέροντες αποψεις και νομίζω πως ο καθένας έβγαλε τα δικά του συμπεράσματα περί συγγραφής, τέχνης, διαδικτύου – όλων μαζί και καθενός ξεχωριστά.

Αφορμή ωστόσο γι αυτό το post δεν είναι να πω τι αποκόμισα εγώ. Μετά το πέρας του συνεδρίου, διανεμήθηκε ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο του συγγραφέα Αλέκου Παπαδόπουλου με τίτλο «Αν αύριο εξαφανιζόταν το Διαδίκτυο, σε τι θα αφιερώνατε το χρόνο που τώρα αφιερώνετε σε αυτό;» Έξυπνη βρίσκω ερώτηση και δύσκολη να απαντηθεί. Το Διαδίκτυο είναι σε τέτοιο βαθμό μέρος της ζωής μας πια, που είναι δύσκολο να τη φανταστούμε χωρίς αυτό. Και δεν αναφέρομαι μόνο στην ενημέρωση. Έχω την αίσθηση πως μεγάλη μερίδα του κοινού, έχει δώσει προτεραιότητα στον υπολογιστή έναντι της τηλεόρασης – του πλέον μαζικού μέσου. Το κείμενο αυτό, το βρήκα αναρτημένο στο προσωπικό blog του συγγραφέα  (μάλιστα στην πρώτη ανάρτηση, ο Αλέκος Παπαδόπουλος περιγράφει τη δική του εμπειρία από το συνέδριο!) και σας παραθέτω τον σύνδεσμο – δείτε το με ένα κλικ ΕΔΩ.

Υ.Γ. Προσωπική εμπειρία: Ήδη «απελευθέρωσα» τα πρώτα μου βιβλία και ανυπομονώ να δω που θα ταξιδέψουν!

Υ.Γ.2. Δείτε περισσότερα για το bookcrossing ΕΔΩ, ΕΔΩ και ΕΔΩ!